Hồ Ba Bể

Địa danh Hồ Ba Bể, Bắc Kạn 

Được hình thành từ cách đây hơn 200 triệu năm, là hồ nước ngọt thiên nhiên lớn nhất Việt nam. Nằm trên địa phận tỉnh Bắc Kạn, ở  giữa dãy núi với độ cao khoảng 145m so với mặt nước biển. Hồ có diện tích mặt nước hơn 650 ha, chiều dài gần 8 km, có thắt nút ở giữa. Gọi là Ba Bể vì hồ có ba nhánh thông nhau có tên Pé Lầm, Pé Lù và Pé Lèng.

Cách sân bay Nội Bài hơn 200 km về phía Bắc, đi qua các vùng đường QL3, DT258, QL279 và mất gần 5h. Đoạn cuối gần đến hồ, đường bắt đầu lên dốc, hai bên cây xanh mọc chen chúc tươi tốt. Cảm giác không còn quen thuộc như quốc lộ hay trong thành phố nữa.

Bến thuyền nằm dưới dốc hẹp, khuất sau rặng cây xanh ngắt.

Phía bên kia của bờ, xa xa có thể nhìn thấy lấm chấm dãy nhà nhỏ, nơi chúng tôi sẽ nghỉ qua đêm.  

Những dịp nước lớn,  thuyền có thể chở thẳng khách từ Hồ Ba Bể đến tận nơi, sát chân nhà sàn. Nhưng hôm nay nước cạn, chúng tôi lên thuyền với đồ nhẹ, để lại vali lớn cho chủ nhà sẽ đưa vào sau bằng  đường bộ.

Hơn 10 người lên chiếc thuyền không thể gọi là lớn. Mấy cái áo phao đã xỉn màu, buộc túm với nhau, treo toòng teng ở bên cột. Không biết bơi, nhưng tôi cũng chỉ lơ đãng nhìn theo mọi người chia nhau vài cái áo cũ mèm đó.  

Tranh thủ làm vài kiểu ảnh với mũi thuyền có hòn đảo nhỏ xíu phía trước, mờ sau là dãy núi xa xa. E rằng, khi ổn định xong, mọi người sẽ lên vị trí đó để chụp kỷ niệm. Và, với những khuôn mặt hiện hữu trên thuyền này, không dễ gì làm phong cảnh thiên nhiên đó dễ coi hơn. 

Hồ rất rộng, mặt nước lặng sóng. Sương mù phủ nhẹ, rất dịu nhưng lại làm khó khăn cho việc chụp hình. Thuyền lướt trôi trên khung cảnh cây màu xanh sát hồ, bóng cây cũng xanh trên nền nước cũng xanh.

Lên tham quan một hòn đảo nhỏ. Đi bộ lên dốc theo con đường mòn hẹp. 

Lên cao, mặt nước  hồ lấp lánh ánh bạc sau hàng cây chen san sát bên lối đi. Tha thẩn đi dạo và chụp hình. Không khí mát rượi.    

Lên đảo tiếp theo. Không thấy khách tham quan, lối đi nhỏ chen chúc những người bán hàng. 

Họ bán 5.000 VND cho trái bắp (ngô) nướng. Trả giá 20 ngàn 3 trái, bà cụ không chịu. Rồi cũng nhận ra, bà đồng ý ngay. Sợ mấy cô gái trẻ bán hàng bên cạnh hiểu nhầm rằng tôi đã lẫn, nên vội nói lớn: “Không mua nữa đâu. Tôi có tuổi nhưng cũng chưa có dở hơi nhé, vẫn còn khỏe  lắm!” 

Cuộc sống mưu sinh hiện hữu khắp mọi nơi, không phải muốn là giúp được.

Lúc rời đảo, đụng phải thuyền đi vào làm chúng tôi tròng trành. Không thấy hai anh cầm lái tỏ thái độ gì cả, có lẽ đó cũng là chuyện thường tình ở đây.

Đến bến cuối, nước cạn thuyền không đi được nữa, phải lên bờ đi tiếp về tới nhà nghỉ. Chỉ có 2 xe máy đón, nên  nhiều người phải đi bộ. Đường khá xa, ba lô lại nặng trĩu, lưng ướt đẫm mồ hôi.

Homestay chúng tôi nghỉ là một nhà sàn nhỏ trên lưng chừng dốc, bám vào vách núi. Chủ nhà giới thiệu mới sửa được hơn năm. Đây không phải là căn nhà duy nhất. Có thể nhìn thấy la liệt các biển hiệu “Homestay” ở khắp mọi nơi dọc theo con đường đất duy nhất của bản này. Bước ra ban công,  trời còn sáng, phóng cặp mắt nhìn xuống khoảng trống bao la phía dưới, cảm giác mệt nhọc sau chuyến đi dài tan biến.

Ổn định chỗ ở, mang theo máy ảnh, bước  qua con đường nhỏ, xuống theo con dốc, nơi có nhà văn hóa xã sát ngay đám ruộng. Qua cổng chào bất ngờ mở ra một khu sân chơi rộng rãi, đứng ở phía trên bị khuất nên không nhìn rõ. Có sân bóng đá cho thanh niên. Có sân bóng chuyền, nam nữ cùng chơi chung. Góc xa hơn là nơi đám trẻ con chơi kéo co và chạy nhảy. Gần đó là những ông bố, bà mẹ chăm những đứa nhỏ hơn. Gần trăm người đang vui chơi sinh hoạt trong khung cảnh thiên nhiên thanh bình, hình ảnh mà lâu lắm rồi tôi không được nhìn thấy. Cuộc sống quá yên bình, vô tư và  đầm ấm. 

Hoàng hôn xuống. Phía xa là sắc vàng của mây, sau là mấy lớp núi từ mờ mờ tới rõ dần dần. Căn nhà sàn mái đỏ bên trái áp sát cây rừng màu xanh. Ba cây nhỏ bé, lạc lõng giữa ruộng lúa còn non. Ngay trước mặt là bụi hoa nhỏ gần mấy cọc bê tông thấp. 

Đi bộ chầm chậm và ngắm nhìn. Tiếng trẻ con léo nhéo xa dần, thay vào đó là tiếng chim xào xạc tìm chỗ trú cho buổi tối. Trời tắt nắng, cố chụp thêm kiểu ảnh trước khi trời tối hẳn.

Nam mẫu là xã có khoảng 3.000 dân, thuộc  huyện Ba Bể. Cha con ông chủ nhà là người Tày tiếp đón nhiệt tình và chu đáo. Kết thúc bữa tối, tại ngay phòng ăn diễn ra buổi ca múa nhạc dân tộc. Công nghệ hiện đại cho phép vừa xem vừa livestream qua iPad cho người thân ở xa.

Cuối cùng là tiết mục nhảy sạp. Tiếng nhạc này đã quen thuộc với tôi từ nhỏ, từ 40-50 năm về trước. Thời đó, sống ở vùng trung du, tôi tham gia đội văn nghệ của trường (trong đó có cả người Tày). Âm điệu, nhịp chân vẫn trong trí nhớ, thôi thúc. Chần chừ, ngại ngần mãi. Chắc vì chút hơi men, tôi cũng mạnh dạn bước ra sàn nhảy. Nhưng có lẽ do lớn tuổi, hay lâu rồi không nhảy nên thường xuyên trật nhịp với mọi người và cũng không có được tấm hình nào ưng ý.

Ngồi nói chuyện thêm với chủ nhà. Ông vui vẻ kể rất nhiều chuyện. Ông có nói, người dưới xuôi thì đi bộ đưa thẳng chân ra phía trước (dạng đá nhẹ), còn chúng tôi người sống trên núi khi đi bộ phải nhấc chân vuông góc (giống lên cầu thang). Chia tay để lên gác trên của nhà sàn. Chợt thấy chân mình đưa cao như kiểu người Tày. Mà mới chỉ làm có vài chén...