Nậm Tột (Nghệ An)

Nậm Tột - miền biên viễn        

Nậm Tột - miền biên giới phía xa. Là bản thuộc xã Tri Lễ, huyện Quế Phong, tỉnh Nghệ An. Sát với nước Lào. Nằm trên độ cao hơn 2.000 m. Sáng sớm thì sương mù. Ban ngày trời nắng rát. Chiều thường mưa dông. Tối rét lạnh, đắp chăn vẫn rét run. Mùa mưa, đường trơn lầy lội, nơi này dường như cách ly khỏi xung quanh. Ngày thường, người xa chỉ dám đến từ 10 sáng tới 3h chiều, lỡ có gặp mưa thì không sao ra được.

Bản có 45 hộ gia đình, chủ yếu là người Mông. Năm ngoái, 2019, TV Nghệ An có làm phóng sự về nơi đây. Quay cảnh những đứa trẻ  lứa mầm non học trong nhà dân.  

Cuối tháng 6-2020, tới dự lễ khánh thành nhà trẻ mới. Được tận mắt chứng kiến sự thay đổi trong cuộc sống của Nậm Tột. 

Hà Nội cách đây khoảng 400km, đi qua xứ Thanh - Nghệ. Địa danh lịch sử, nơi sản sinh ra biết bao nhân tài của đất Việt.

     

Dừng chân tại Pù Luông. Hãy thưởng ngoạn những cánh ruộng bậc thang giữa mây -  núi  - rừng của vùng đất du lịch mới tỉnh Thanh Hoá.

Sớm hôm sau, trời còn đang hửng nắng sáng. Chỉ vài phút trôi qua, mây mù bất ngờ sà xuống, che hết mấy đỉnh núi phía xa. Đi bộ vào bản làng, đường xá, nhà cửa chỉ còn lại những hình hài lờ mờ trong làn sương mù mịt...

Buổi chiều, đến huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An. Ngắm cảnh hoàng hôn hiếm thấy bên hồ Nhà Trò, thuộc xã Diễn Lâm.

Nghỉ đêm tại đây. Hôm sau, thức dậy từ 5h sáng chuẩn bị để kịp tới Nậm Tột và quay lại Hà nội trong ngày. Quãng đường tới điểm tập kết trước khi lên bản dài 150 km. QL48A đi qua những vùng đất nắng nóng đặc trưng của xứ Nghệ: Diễn Châu, Thái Hoà, Nghĩa Đàn, Quỳ Hợp, Quỳ Châu, Quế Phong...

Đoạn đường cuối, từ đường lớn lên Nậm Tột, trước kia đi mất cả ngày. Năm ngoái phải mất vài tiếng trên xe máy. Năm nay, nhà máy thủy điện Châu Thôn mới làm đoạn đường kỹ thuật, xe oto gầm cao với tài xế tay lái cứng có thể tới tận nơi. Đường mới chỉ san lấp vội, nhiều đá sắc nhọn, ổ trâu, nền yếu, sát mép vực, lái xe kinh nghiệm mới tự tin dám cầm vô lăng. 

Nhiều đoạn leo dốc cao, bánh xe trước rời khỏi mặt đường, chổng ngược trên trời. Không phải tài xế nào cũng cảm thấy thoải mái. 

Tảng đá lớn mới lộ thiên, không nghĩ nó nằm đây được lâu dài. Theo thời gian, mưa to sẽ làm nó dịch chuyển sang chỗ khác. Nếu bên trái - sẽ sửa đường hiện nay; sang bên phải - sẽ sửa đường ở phía dưới.

Đoạn nước tràn bờ, vài xe hơi gầm thấp phải để lại.

Quãng cuối 10 km chuyển sang đi xe máy. Ban Tổ Chức đã chu đáo chuẩn bị xe chờ sẵn. Thanh niên lái xe sống cách đây hơn 30 km, nói chưa từng đến vùng này bao giờ. Thú thực, cũng hơi run. Nhiều đường núi quanh co. Nhiều nơi dốc dựng đứng. Nhiều góc cua tay áo. Nhiều chỗ sát bờ vực. Bù lại, đi cả tiếng trên xe máy, tận mắt thấy được cảnh hùng vĩ của núi rừng miền biên giới xứ Nghệ. 

Khung cảnh làng quê thanh bình, nhưng khó nói là trù phú.

  

Đi từ 6h sáng, đến Nậm Tột là gần 11h trưa. Lớp học xây trên nền đất mới, thoáng đãng, rộng rãi đủ cho trẻ mầm non trong bản. Dân làng đã náo nức tập trung từ sáng sớm. 

Phòng học, vẫn với những ghế nhựa cũ. Nhưng so với năm trước, nay đã khang trang hơn nhiều.

Trời nóng gắt. Nghỉ cùng con chó ngay cửa lớp học. Trước khi ngủ, nó còn kịp nói: Ra nắng vừa thôi ông ơi! Tiểu đường, huyết áp, mỡ máu rồi đó. Biết giữ mình để còn lần tới nữa chứ...

      

Thay cho lời kết...

Nậm Tột, Ma Lừ Thàng, Simacai, Hớn Quản, Trà Bồng, Đông Giang, Hồ Gươm. Những địa danh của đất Việt. Trong đó, Hồ Gươm - trung tâm của Việt Nam. Cám ơn những người bạn từ thủ đô Hà nội đã cho tôi đi theo dịp này.

Tại sao lại mình lại tới nơi đây? Tự hỏi và mới nhận thấy ra: sâu thẳm bên trong, đó là, đi tìm lại mình trong quá khứ. Hơn 50 năm trước, là đứa trẻ sống ở vùng quê miền Bắc. Điều kiện cũng đơn sơ như đây. Quần áo 1-2 bộ đơn giản. Dép đi, có cũng như không. Ngủ trên giường nan tre, nhà tranh mái lá. Nhưng vẫn còn nhớ, rất vui vẻ, yêu đời và có biết bao mơ ước lớn lao. Nước Việt bắt đầu từ những vùng đất xa xôi, nơi có sự sống qua gương mặt ngây thơ của lứa trẻ nhỏ...